Jak przygotować pastwisko dla świń?

Kwestia hodowli świń na pastwisku wzbudziła zainteresowanie co najmniej jednego hodowcy z którym jestem w kontakcie mailowym. Ów hodowca zadał mi kilka pytań, które skłoniły mnie do napisania tego wpisu…

Rodzaje pastwisk dla świń

Pastwiska dla świń można zasadniczo podzielić na tymczasowe i stałe. Na tych pierwszych sadzi się zwykle rośliny jednoroczne, choć nie tylko. Często takie tymczasowe pastwiska stanowią część płodozmianu. Przykładem takiego płodozmianu z roślinami uprawianymi jak na pastwisku (choć ze względów ideologiczno-marketingowych nie wykorzystywanych na pastwisko) jest siedmioletni płodozmian zawierający dwa lata uprawy lucerny stosowany przez niektórych wegańskich rolników ekologicznych. W czasie gdy dany obszar jest pastwiskiem (lub w eko-wegańskiej wersji uprawiany na nawóz zielony) zwiększa się poziom materii organicznej w glebie oraz wiązany jest azot atmosferyczny, dzięki czemu „wytwarzana” jest żyzność. Żyzność, która później będzie „zużywana” (materia organiczna będzie mineralizowana) do uprawy zbóż, warzyw czy roślin okopowych. Świnie mogą być i często są (gdy w ogóle wypuszcza się je z chlewa) wypasane na różnego rodzaju przed i po-plonach. Wypas świń i innych zwierząt na poplonach jest w stanie zwiększyć opłacalność wprowadzania tego typu upraw, które chronią glebę przed erozją, nawożą ją czy pełnią funkcje fitosanitarne (zwalczają szkodniki). Tego typu wypas pozwoli zwiększyć produkcję żywności w dobie Peak Oil (jeśli będzie to potrzebne).

Drugi rodzaj pastwisk dla świń to pastwiska trwałe. Ich istotą jest to, że używane są cały czas jako pastwisko – zwykle  się ich nie orze, występują na nich bardzo dobre warunki do akumulacji materii organicznej, ruń pastwiskowa (roślinność) charakteryzują się wyższą różnorodnością gatunkową niż na pastwiskach tymczasowych czy tym bardziej polach uprawnych. Pastwiska trwałe są z reguły zakładane na terenach, które charakteryzują się mniejszą przydatnością do innych celów rolniczych np. na terenach podmokłych, zalewanych lub zbyt stromych by używać je jako grunty orne.

Jakie rośliny są najbardziej pożądane na pastwisko dla świń?

By Czytelnicy sami mogli dobrać konkretne gatunki roślin na pastwisko dla świń najpierw muszą poznać jakie cechy ma pożądana przez nie i hodowców pasza. Przewód pokarmowy świń różni się znacząco od przewodu pokarmowego przeżuwaczy (krów, owiec, kóz), dlatego pożądana roślinność na idealnym pastwisku dla świń nieco różni się od tego co spożywają  przeżuwacze (krowy, kozy, owce). Największa różnica polega jednak na stadium w którym rośliny są najbardziej wartościowe dla świń – zwykle jest to sporo wcześniej niż dla przeżuwaczy. Najbardziej pożądana roślinność na pastwisku powinna być:

  • bogata w białko ogólne i aminokwasy egzogenne
  • posiadać dużą wartość kaloryczną
  • stosunkowo uboga w włókno (niestrawny błonnik)
  • produktywna (duży plon z ha)
  • wytrzymała na spasanie/tratowanie
  • wytrzymała na zmienne warunki atmosferyczne
  • umiarkowanie bogata w fitohormony

Dobre rośliny na pastwiska tymczasowe dla świń

Wiele roślin nadaje się na tymczasowe pastwisko dla świń. Oto niektóre szczególnie polecane:

  • rzepak
  • kapusta pastewna
  • jarmuż
  • rzepa
  • żyto
  • trawy pastewne
  • koniczyna
  • łubin
  • seradela
  • lucerna
  • cykoria
  • dynie

Pożądane rośliny na wieloletnie pastwisko dla świń:

  • żywokost pastewny
  • żywokost lekarski
  • pokrzywa
  • lucerna
  • koniczyna (głównie biała i inne wieloletnie)
  • seradela
  • cykoria podróżnik (najlepiej odmiany pastewne)
  • kapustowate (kapusta pastewna, jarmuż…)

Jak założyć pastwisko dla świń?

Jak założyć pastwisko dla świń na gruncie ornym?

Jeśli zakładamy pastwisko na dawnym gruncie ornym to należy wysiać/nasadzić odpowiednie roślin w terminie wiosennym, późnym latem (sierpień-początek września) lub jeśli dysponujemy nawodnieniem również latem. Jeśli natomiast naszym celem jest spasanie świń na rożnego rodzaju poplonach należy wysiać rośliny na poplon w odpowiednich dla nich terminach.

Jak założyć pastwisko na zaniedbanym nieużytku?

Przygotowanie pastwiska dla świń na nieużytkach (porośniętych młodymi drzewami, jeżynami, chwastami) może być stosunkowo proste. Dany teren należy otoczyć ogrodzić np. elektrycznym pastuchem i wpuścić tam świnie. By zachęcić świnie do niszczycielskiego rycia należy rozrzucić ziarno lub jakąś inną paszę na zapuszczonym terenie, gdzie w przyszłości ma być pastwisko – chciwe świnie by dostać się do tego miejsca zniszczą tam roślinność. Im więcej świń i im mniejszy teren na którym zamknięte są świnie, tym szybciej świnie dokonają dzieła zniszczenia. Zmiana mocno zarośniętego terenu w pastwisko z produktywną roślinnością może zająć sporo czasu, wszystko zależy od sposobu w jaki terenem i świniami zarządzamy.

Świnie ulepszają nieużytek, wkrótce zmieni się on produktywne pastwisko. Podsianie lub skarmianie świń paszą z zawartością nasion roślin pastewnych może przyspieszyć ten proces. Na zdjęciu widoczne 3 psy pasterskie. Zdjęcie dzięki uprzejmości tej ciekawej strony, której właściciel hoduje na pastwisku około 300 świń. 90% diety jego świń pochodzi z pastwiska. Zimą karmi je… sianem!

Czego może na pastwisku świniom brakować?

Czynnikiem ograniczającym wzrost świń na pastwisku jest niski poziom energii i lizyny (to jeden z aminokwasów egzogennych) w zielonce. By poprawić wyniki produkcyjne należy do diety świń dodawać jakieś produkty bogate, lub stosunkowo bogate w lizynę. Lista uporządkowana jest od produktów najbogatszych w lizynę do mniej zasobnych:

  • lizyna syntetyczna ( L-lizyna) mniej permakulturowe i w ogóle nie „ekologiczne” źródło 100%
  • mączka rybna 4,16%
  • drożdże piwne 3,46%
  • drożdże pastewne 2,94 %
  • śruta poekstrakcyjna sojowa 2,67%
  • mleko odtłuszczone w proszku 2,51%
  • śruta poekstrakcyjna rzepakowa 1,9%
  • bobik 1,65%
  • serwatka 0,9%

W zależności od wieku i stanu świni (ciąża, laktacja)  zaleca się, by w suchej masie paszy świń 0,5 – 1,3% diety stanowiła lizyna. Niestety nie znalazłem danych ile lizyny jest średnio w runi pastwiskowej. Jedyną wskazówką jest fakt, że susz z lucerny (jednej z lepszych motylkowych na pastwisko) zawiera 0,9% lizyny, żywokost lekarski 0,54-0,63% [3]. Uwzględniając, że na pastwisku trwałym najprawdopodobniej będą jeszcze jakieś trawy i chwasty (które to są uboższe w lizynę),  w celu uzyskania szybkiego wzrostu powinniśmy suplementować w jakiś sposób świniom ten aminokwas oraz stosunkowo niski poziom energii w zielonce pastwiskowej.

Następny wpis o świniach na pastwisku poświęcony będzie zarządzaniu świńskim pastwiskiem w celu maksymalizacji korzyści dla świń, rolnika i ziemi.

—–

[1] „Aminokwasy decydujące o prawidłowym wzroście świń” Wanda Milewska, UWM Olsztyn

[2] „Nadmiar białka, czyli marnowanie pieniędzy” prof. dr hab. Tadeusz Barowicz, PIB w Krakowie

[3] „The potential of Russian comfrey (Symphytum officinale) as an animal feedstuff in Uganda” F B Bareeba, W O Odwongo and J S Mugerwa, Department of Animal Science

Jeśli spodobał Ci się ten wpis rozważ przekazanie dotacji, potrzebujemy jeszcze 2253 zł do Światowej Dominacji Permakultury!
Nie jest wymagane posiadanie konta PAYPAL by dokonać dotacji

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.