ZASIEKI CZAS STAWIAĆ ….CZYLI , CO WARTO WIEDZIEĆ O KOLCZASTYCH ŻYWOPŁOTACH

ZASIEKI CZAS STAWIAĆ ….CZYLI , CO WARTO WIEDZIEĆ O KOLCZASTYCH ŻYWOPŁOTACH

W nadchodzącym Peak Oil  i  związanymi z nim kulminacją Peak Debt , Peak Civilization dojdzie zapewne do głębokiej  destabilizacji gospodarczej , społecznej i politycznej . Niewydolne struktury państwa nie będą w stanie zapewnić swoim obywatelom dostępu do  dobrodziejstw współczesnej cywilizacji . Jednym z podstawowych deficytowych dóbr będzie żywność  i bezpieczeństwo .  W cenie będzie samowystarczalność żywnościowa , poszukiwane staną się posesje lepiej zabezpieczone przed intruzami , ogrodzone , trudniejsze do ograbienia . Oprócz korzystnego  usytuowania i dobrego sąsiedztwa ważną rolę spełniać będą instalacje alarmowe  , solidne ogrodzenia wspomagane żywopłotami obronnymi . I o tym ostatnim elemencie chciałbym napisać , jako , że tradycje są tu niemałe , a ilość dostępnych gatunków i odmian rośnie całkiem zadowalająco .

Dobrze zaprojektowany żywopłot obronny z roślin kolczastych i kłujących oprócz funkcji ochronnych (  zapobieganie grabieżom i szkodom wyrządzanym przez zwierzynę leśną ) spełnia także tradycyjne funkcje przyrodnicze  związane z efektem brzegu–  tworzy miejsca lęgowe dla ptactwa i innych zwierząt , zwiększa bioróżnorodność  i wspomaga walkę ze szkodnikami ,wiąże azot z powietrza  i zwiększa plony , dostarcza drewna , owoców  , warzyw , grzybów , przypraw i innych  surowców do przetwórstwa oraz na pasze dla zwierząt , ścięty może służyć za opał lub dodatek do kompostu , czy na ściółkę . Wiele roślin żywopłotowych to cenne rośliny dostarczające pożytku owadom . Jedną z ważniejszych funkcji żywopłotu jest ochrona przed wiatrem ,  wysuszaniem gleby , wywiewaniem CO2  , erozją  , ochrona przed zawiewaniem śniegu , tworzenie zacisznych miejsc i lokalnego mikroklimatu . Nie bez znaczenia jest  wiązanie gleby ( zbrojenie korzeniami ) i zapobieganie osuwiskom , a także zatrzymywanie opadów i śniegu . Dzięki tym  funkcjom   żywopłoty  stanowią podstawowy  element agroleśnictwa .Poza tym  żywopłot może  zmniejszyć koszty ogrzewania budynków i zamieniając problem w rozwiązanie zogniskować  siłę wiatru i  zwiększyć oraz stabilizować produkcję energii przez wiatrak .

Przegląd gatunków na obronne żywopłoty i krótka charakterystyka

Agrest i malina ;

Ałycza – obficie kwitnie , owoce na przetwory ;

Aralia wysoka – wysoki krzew lub małe drzewo , cała pokryta kolcami , bardzo   nektarodajna ;

Berberys ottawski – krzew ok. 2-3 m , b. Thunberga – niższy ok. 1 m. , b. Julianny – twarde   kolce , przemarzający , ok. 1m. wys. , owoce na przetwory ;

Glediczja trójcierniowa – drzewo , wiąże azot , strąki jadalne po ugotowaniu ;

Głogi – niewysokie drzewo ,  twarde kolce i drewno , owoce jadalne ;

Grusze i śliwy – dzikie gatunki , długi kolce ;

Jałowiec pospolity – światłożądny , kłujące igły , przydatny w kuchni ;

Karagana – odporna na mrozy i suszę ,wiąże azot , dobra na paszę ;

Kalopanax – duże twarde kolce ;

Kolcolist europejski  – krzew ozdobny do 2 m. wys.;

Kudrania – ciernisty krzew , owoce w smaku przypominają figi ;

Mahonia – kłujące liście ;

Ognik – jeden z najdłużej ozdobnych krzewów , korzystne miejsce pod ścianą domu i oknami , łatwy w samodzielnym rozmnożeniu ;

Oliwnik wąskolistny – wiąże azot ,  jadalne owoce ;

Pigwowiec – jadalne owoce ;

Poncyria , Pomarańcza trójlistkowa – niskie drzewo,  kolce 4 cm ;

Robinia akacjowata – twarde drewno , daje odrosty , wiąże azot;

Rokitnik – niewymagający, daje odrosty  , wiąże azot , jadalne owoce ;

Róże – dzika , pomarszczona , sina i inne – jadalne owoce ;

Słonisz – odporny na suszę i zasolenie ;

Szeferdia srebrzysta –krzew odporny na mrozy i suszę ,  owoce smaczne i soczyste ;

Tarnina – daje rozłogi , owoce przydatne do spożycia ;

Ziziphus jujuba – krzew , smaczne owoce ;

Żółtnica ( Maclura) –mocne drzewo na żywopłoty pastwiskowe ;

Żółtodrzew oskrzydlony – krzew , liście i owoce stosowane jako przyprawy „pieprz syczuański”

http://www.ogrodnick.pl/oferta.html#pojemniki

http://www.zszp.pl/

http://garden-of-dreams.w.interia.pl/lisciaste.htm

http://www.drzewa.com.pl/

Autorem wpisu jest cedric

——
Zarchiwizowane komentarze:

  1. artur xxxxxx says:

    Która z tych roślin najszybciej wyrośnie i najszybciej stworzy żywopłot? Karagana?

  2. cedric says:

    Najtaniej i najszybciej urosną berberys, róża , oliwnik , rokitnik, tarnina, pigwowiec, głogi, grusze i śłiwy, robinia, ogniki. Ogniki są podatne na przemarzanie, ale dobrze odbijają. Robinia jest kłopotliwa ze względu na dużo silnych odrostów, Pozostałe odrastające są łatwiejsze w kontroli.

  3. cedric says:

    Kolczaste ogrodzenia z ciernistych gałęzi stawiane przez pasterzy w Ameryce dla ochrony bydła nazywały się korral.
    Podobne konstrukcje nazywano w Afryce boma i zeriba.

    http://lionguardians.wildlifedirect.org/tag/boma/

  4. cedric says:

    W krajach o gorącym klimacie do tworzenia kolczastych zagród (np. dla kur) stosuje się kaktusy. Z opuncji tworzy się zapory nie do przebycia, przy okazji uzyskując owoce i masę innych cennych zastosowań.

    http://www.faceci.com.pl/r_subskrypcja_archiwum18.html#2/%20Opuncja%20-%20modne%20menu

    Uprawa opuncji w Polsce jest możliwa jednak wymaga dobrego drenażu.

    W polskich warunkach problemem jest dobór roślin do cienia, ponieważ większość wymienionych kolczastych roślin jest światłożądna. Można to rozwiązać sadząc żywopłot z grabu, a jego twarde drewno uzupełnić ściętymi gałęziami dzikiej róży, oliwnika, rokitnika lub jeżyny. Okresowa wycinka grabu zmniejszyłaby zapotrzebowanie na drewno do kominka.

  5. cedric says:

    Kiedy w połowie XIX wieku w USA nastąpił gwałtowny rozwój hodowli bydła powstał problem płotów. Wielotysięczne stada należące do bogatych i wpływowych hodowców niszczyły plantacje drobnych farmerów. Ten polityczny(!) problem rozwiązano – częściowo przynajmniej – z pomocą maklury. Dzięki cierniom i mocnemu drewnu okazała się ona być doskonałym materiałem na żywopłoty: “Horse high, bull strong and hog tight.” (Wysokie na konia, mocniejsze niż byk, takie, że wieprz się nie przedrze) – tak reklamowali je sprzedawcy nasion. Wtedy żółtnica rozpowszechniła się praktycznie w całych Stanach Zjednoczonych. Przez kilka dziesięcioleci posadzono tysiące kilometrów żółtnicowych żywopłotów – wtedy zaczęto ją nazywać “Hedge apple”, żywopłotowe jabłko. Boom trwał dotąd, aż wynaleziono dobrej jakości drut kolczasty.
    http://ogrodnick.pl/opisy/maclura_pomifera_opis.htm

  6. cedric says:

    Żółtodrzew, Jesion kolczasty (Zanthoxylum americanum, Z. fraxineum) występuje we wschodniej połowie Stanów Zjednoczonych i w Kanadzie.

    OPIS:
    W naturze zwykle krzew do 3 m. wysokości, czasem 5-metrowe drzewko. Podobnie jak inni przedstawiciele rodziny rutowatych żółtodrzew pachnie – zapachem prawdziwie męskim pachną wszystkie części rośliny,. Jako perfumy używali go przed laty eleganccy traperzy i kowboje.
    Roślina lecznicza, dziesiątki przypadłości leczyli nią indianie (po polsku można o tym poczytać tutaj:
    http://dieta-metaboliczna.com/zPricklyAsh.htm )
    stosowana również w medycynie współczesnej. Pędy żółtodrzewu pokryte są centymetrowymi, ostrymi kolcami. Mniejsze kolce znajdujemy na 5-11 listkowych liściach młodych roślin. Żółtawe, bardzo nektarodajne kwiatki rozwijają się w maju. Dekoracyjne walory posiadają dojrzewające w październiku na roślinach żenśkich owoce( wszystkie gatunki Zanthoxylum są dwupienne).

    UPRAWA:
    Zupełnie odporny na mrozy, może rosnąć w cieniu. Nie lubi gorąca i suchych gleb. Doskonały na szpalery i żywopłoty.

    http://ogrodnick.pl/opisy/zanthoxylum_americanum_opis.html

  7. cedric says:

    Żółtodrzew oskrzydlony(tak będę Z. alatum nazywać)` Zanthoxylum alatum (Z. armatum, Z. planispinum) występuje w trudnych do odróżnienia odmianach we wschodniej Azji – od Nepalu po Japonię.

    OPIS:
    Najefektowniejsze (moim zdaniem) Zanthoxylum, w Polsce będzie 2-3 metrowym krzewem.
    Liście 3-7 listkowe, lśniące, u młodych roślin bardzo kolczaste mają do 30 cm długości, blisko połowę stanowi listek szczytowy. Jesienią egzemplarze żeńskie (roślina dwupienna!!) są obsypane czerwonymi owocami, liście przebarwiają się na żółto (W łagodniejszym klimacie, żółtodrzewy -zwłaszcza silnie rosnące młode rośliny – bywają częściowo zimozielone.)
    Podobnie jak inni przedstawiciele rodziny rutowatych żółtodrzew oskrzydlony silnie pachnie – “pieprzowy” zapach odstrasza owady.
    Owoce różnych azjatyckich żółtodrzewów znane pod zbiorczą nazwą “pieprz syczuański” (zbiera się je niedojrzałe, w lipcu) są jedną z pięciu najważniejszych przypraw kuchni chińskiej. Smakosze mówią, że “pieprz” zbierany z Z. alatum ma w smaku nutę korzenną. Podobny smak i zastosowanie mają młode listki – kulinarnie użyteczne są więc również nieowocujące egzemplarze męskie.

    UPRAWA:
    Wg amerykańskich danych odporny do strefy 6 USDA, (mniej niż Z. americanum), powinien dobrze rosnąć w centralnej i zachodniej Polsce. (Ostatnie zimy nawet małe siewki zniosły znakomicie, ale to nie były prawdziwe zimy…).
    W związku z prawdopodobnie niezupełną w klimacie Polski odpornością, zalecam okrywanie młodych roślin i stanowiska ciepłe, osłonięte.
    Żółtodrzew oskrzydlony może rosnąć na każdej glebie z wyjątkiem podmokłych i skrajnie suchych – te rosnące na uboższych, niezbyt wilgotnych glebach zapewne lepiej zniosą surowe zimy. Dobrze znosi ocienienie.
    http://ogrodnick.pl/opisy/zanthoxylum_alatum_opis.htm

  8. cedric says:

    Poncyria, Pomarańcza trójlistkowa, Gorzka pomarańcza (Poncirus trifoliata) rośnie na wschodzie Chin i w Korei.

    OPIS:
    Krzew z charakterystyczną zieloną korą, w ojczyźnie (również na zachodzie Europy) osiąga 6 metrów wysokości.
    Poncyria jest jedynym cytrusem o liściach sezonowych (opadających na zimę), najbardziej mrozoodpornym – w związku z tym rozpowszechnona na wszystkich kontynentach jako podkładka pod odmiany owocowe pomarańczy i innych uprawnych cytrusów. Bywała również krzyżowana z innymi gatunkami, tak otrzymano cytrangi i cytrangokwaty.
    Owoce gorzkiej pomarańczy na surowo są bardzo gorzkie i bardzo kwaśne, mimo to to są jadalne – można z nich robić smaczne marmolady i orzeźwiające napoje.
    Niewątpliwa uroda krzewu (zielona kora, białe kwiatki przed rozwojem liści, ładne listki w jesieni żółte, zwykle mnóstwo owoców pozostających na krzewach po opadnięciu liści) sprawiła, że poncyria jest w krajach o nieco łagodniejszym klimacie uprawiana jako krzew ozdobny.
    Znakomicie znosi przycinanie – już w Niemczech można spotkać piękne obronne żywopłoty z niej utworzone (ma 4-centymetrowe, mocne kolce).

    UPRAWA:
    Bez szkody wytrzymuje mrozy do -20 C. (niektóre źródła podają, że w sprzyjających warunkach nawet -30. Te “sprzyjające warunki” to słoneczne, ciepłe stanowisko, niezbyt żyzna ziemia i długa jesień).
    Bezwarunkowo można polecać poncyrię tylko dla najcieplejszych rejonów Polski, w pozostałych należy starannie dobierać stanowisko i ewentualnie zabezpieczać na zimę.
    http://ogrodnick.pl/opisy/poncirus_trifoliata_opis.htm

  9. cedric says:

    Kalopanaks (Kalopanax pictus, K. septemlobus) rośnie w Japonii, Korei, w Północnych Chinach, na Wyspach kurylskich i wschodzie Syberii.

    OPIS:
    W lasach bywa drzewem ponad dwudziestometrowym, kalopanaksy rosnące na stanowiskach słonecznych wyrastają w kilkunastometrowe drzewa z zaokrągloną, nieco prześwitującą koroną.
    Tak jak u spokrewnionej aralii, pędy i gałęzie kalopanaksów pokryte są silnymi kolcami, trochę ich bywa również na pniu i grubych konarach.
    Bardzo ozdobne są duże, mające 15-30 cm liście – dłoniaste, mają 5 lub 7 klap i są podobne do liści ambrowca lub niektórych klonów. Liście kalopanaksów jesienią efektownie przebarwiają się na żółto.
    Kalopanaksy kwitną w sierpiu i wrześniu. Liczne kwiatki tworzące baldachy na końcach pędów (bardzo nektarodajne – cenna roślina pszczelarska). Przez całą jesień kalopanaksowe drzewka zdobią małe owoce – najpierw zielone, potem czerwone i czarne.

    UPRAWA:
    Kalopanaksy rosną wolno, mogą rosnąć na każdej niepodmokłej glebie. W chłodniejszych rejonach kraju młode, długo rosnące mogą nieco cierpieć podczas surowych zim (podmarzają wierzchołki pędów), starsze są zupełnie odporne. Kalopanaksy znoszą cień, ale kształtne korony mają drzewa rosnące na stanowiskach słonecznych, w pełnym słońcu lepiej kwitną..
    http://ogrodnick.pl/opisy/kalopanax_septemlobus_opis.htm

  10. obserwując syf jaki pod fimą zostawiają przechodnie – zastanawiam się nad nasadzeniem jakiegoś nieprzyjemnego w dotyku żywopłotu

    formalnie ogrodzenia postawić nie mogę z uwagi na umowę z urzędem miasta

    zonk!

    • To ciekawe rozwiązanie! Polecam coś wiecznie zielonego, np. potępiana wszem i wobec tuję (szybko rośnie). Bardzo ładnie komponuje się jeśli posadzi się u jej podnóża bluszcz, wtedy ten zakryje wszelkie niedociągnięcia związane z prawidłowym cięciem iglaków… No i również jest zimozielony!

  11. Rena says:

    Witam,
    jak należy posadzić (rozstaw) różę pomarszczoną w celu uzyskania żywopłotu? Nalezy sadzić jeden rząd czy raczej dwa rzędy przesunięte wzgledem siebie ? W jakiej odległości te rzędy od siebie? W jakiej odległości pierwszy z nich od granicy?
    Czy lepiej podadzić żywopłot z róży (jednolity) czy lepiej sadzić mieszane rośliny (np. z listy powyżej). Które z nich najlepiej z różą by sobie koegzystowały?

    Będę wdzięczna za odpowiedź :-)

  12. cedric says:

    Ważną nieobecną w zestawieniu rośliną kolczstą jest kolcowój licyjski (Lycium barbarum) zwany kolcowojem szkarłatnym albo azjatycką wilczą jagodą lub goi. Gałązki są cienkie i cierniste, łukowato zwisające. Rośnie szybko
    i dzięki wytwarzaniu licznych odrośli zarasta duże przestrzenie, tworząc trudne do przebycia cierniste zarośla.
    Kolcowój nie ma dużych wymagań siedliskowych. Rośnie na glebach piaszczystych i gliniastych, słabych i suchych. Toleruje miejsca całkowicie zacienione. Sprawdza się w luźnych żywopłotach, na skarpach. Odległość między krzewami powinna wynosić ok. 1,5 m.
    Owoce są słodkie, dojrzewają w październiku. Zbiera się je otrząsając na specjalne płachty i suszy w cieniu.
    Jagody zawierają 8 aminokwasów egzogennych, stymulują organizm do naturalnego produkowania horonu wzrostu, który hamuje proces starzenia.
    (opracowano na podstawie art. Dr inż. Katarzyny Król ” Jagoda licyjska” w ” Mój Piękny Ogród ” 11/2011 )

    @ Rena
    przepraszam za brak odpowiedzi, ale pytanie mi umknęło.
    Róża pomarszczona mocno się rozrasta, więc nie ma większego znaczenia rozstaw. I tak zaniknie.
    Urozmaicenie nasadzeń jest kwestią gustu. Natomiast warto mieć więcej różnych owoców.

    Do sadzenia roślin kolczastych zachęca Metropolitan Police
    http://www.met.police.uk/crimeprevention/garden.htm

  13. cedric says:

    Jałowiec
    W czasie upału hektar jałowców wydziela do 30 kg lotnych substancji o działaniu antyseptycznym i bakteriobójczym co stanowi swoisty rekord wśród drzew i krzewów iglastych. Lecznicze właściwości jałowca cenione były już w starożytności. W tym celu wykorzystywano szyszkojagody, liście i samo drewno. Medycyna naturalna zaleca stosowanie jałowca w takich chorobach jak: artretyzm, cukrzyca i nadczynność tarczycy. Leki z jałowca można przyrządzać na wiele sposobów jako napary, wyciągi wodne i nalewki, syropy, wino i piwo jałowcowe czy nawet powidła. Z owoców jałowca robi się gin.
    http://pl.wikipedia.org/wiki/Ja%C5%82owiec_pospolity
    Kłujące gałązki jałowca rzucone na glebę zniechęcają ślimaki do penetracji ogródka. Niezastąpiony jest też do wędzenia, wyrobu piwa kozicowego
    http://pl.wikipedia.org/wiki/Piwo_kozicowe

    Gałązki wszystkich roślin kolczastych rzucone na ziemię powinny zniechęcać pełzających intruzów( jak gady ) do wchodzenia na naszą posiadłość.

  14. cedric says:

    Dla obszarów gorących nadaje się
    http://en.wikipedia.org/wiki/Dovyalis

Related Post

Comments

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *